Żylina (Žilina)
ŻYLINA (ŽILINA) jest nie tylko największym miastem, ale jednocześnie prawdziwą metropolią północno-zachodniej Słowacji. Oprócz bogatej historii jest interesująca z punktu widzenia gospodarczego i społecznego.
ŻYLINA (85 300 mieszkańców) stała się jednym z najpiękniej odnowionych miast na Słowacji, po dokończeniu w 1990 roku rekonstrukcji historycznego centrum miasta. Obecnie na jej terenie znalazło siedzibę wiele zakładów przemysłowych w szczególności chemicznych, maszynowych, papierniczych, tekstylnych i spożywczych. Ma tu także siedzibę Uniwersytet Żyliński i wiele szkół średnich.
HISTORIA
Pierwsza wzmianka o mieście Żylina pochodzi z 1312 roku, chociaż prawa miejskie siedziba ta otrzymała prawdopodobnie kilka lat przedtem. Rangę miasta królewskiego nadał jej król Karol Robert w 1321 roku.
Do najcenniejszych zabytków narodowej historii Słowaków należy dokument wydany przez króla Ludwika I Wielkiego w 1381 roku „Privilegium pro Slavis”. Dokumentem tym król podczas pobytu w Żylinie w maju 1381 roku rozwiązywał spory na tle socjalnym, gospodarczym, ale szczególnie narodowościowym między żylińskimi Słowakami a Niemcami. Żylina stała się w ten sposób pierwszym miastem, nie tylko na Słowacji, ale również we wschodniej części Europy Środkowej, o którym dochował się wiarygodny dokument mówiący o równości praw obywateli narodowości słowackiej z bogatszym niemieckim patrycjatem.
Istotnym archiwalnym, prawnym i językowym dokumentem o znaczeniu europejskim jest również Żylińska Księga Miejska, której początki sięgają do 1378 roku. Unikatową księgę historycy uważają za nadzwyczajnie cenny zabytek piśmiennictwa, w której znajduje się najstarsza na terytorium Słowacji pisemna inskrypcja w języku słowackim.
Do ekonomicznego rozwoju miasto doszło pod koniec XIX wieku w wyniku wybudowania linii kolei żelaznej koszycko-bogumińskiej (Košice-Bohumín) oraz linii żylińsko-bratysławskiej (Žilina – Bratislava) i żylińsko-rajeckiej (Žilina – Rajec). Miasto stało się wówczas ważnym węzłem komunikacyjnym, zyskując zasadniczy impuls do rozwoju przemysłu i szybkiego wzrostu liczby mieszkańców. Dalszy rozwój miasta miał miejsce po roku 1990.
ZABYTKI
Zabytki znajdujące się w historycznym centrum miasta są częścią miejskiego rezerwatu zabytkowego.
Architektoniczną dominantą miasta jest barokowy Kościół pod wezwaniem św. Pawła Apostoła z dwiema wieżami oraz klasztor jezuitów z połowy XVIII wieku. Stoją one na kwadratowym Rynku Mariańskim z typowymi arkadami. Ratusz Miejski w rogu rynku wielokrotnie przebudowywano, przy czym kształt obecny nadano mu w 1890 roku.
Kościół parafialny został wybudowany około 1400 roku w miejscu, gdzie w XIII wieku stał zamek. Wznosząca się obok Wieża Buriana jest jedną z najstarszych renesansowych dzwonnic na Słowacji. Stoi ona samodzielnie i z tego względu przypomina włoskie miejskie dzwonnice (tzw. kampanile).
Kościół w dzielnicy Rudina jest najstarszych zabytkiem architektonicznym na obszarze Żyliny. Powstanie tej późnoromańskiej świątyni datuje się na lata od 1200 do 1250. Nadzwyczajnie cennym jest przede wszystkim jego wnętrze.
Nad północnym obrzeżem Żyliny góruje Zamek Budatín z unikalną ekspozycją druciarstwa rzemieślniczego, jedyną swojego rodzaju na świecie.
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.