Posts RSS Comments RSS 118 Wpisy and 60 Komentarze till now
This wordpress theme is downloaded from wordpress themes website.

Archive for the 'Miasta' Category

Preszów (Prešov)

Metropolią północno-wschodniej Słowacji, która łączy w sposób wyjątkowy kulturalny konglomerat Słowaków, Polaków, Ukraińców i Łemków (Rusinów), jest PRESZÓW (PREŠOV), miasto z bogatą przeszłością i dynamiczną teraźniejszością.

PRESZÓW był historycznie tradycyjnym rywalem Koszyc i Bardiowa i w chwili obecnej wraz z Koszycami przewodzi miastom we Wschodniej Słowacji. Jest ośrodkiem Wschodniego Dystryktu Kościoła Ewangelickiego wyznania augsburskiego na Słowacji i centrum edukacyjnym północno-wschodniej Słowacji.

HISTORIA

W czasach rzymskich istniały na tym obszarze osady rolnicze, z zabudowaniami mieszkalnymi i gospodarczymi, których cechy charakterystyczne pozwalają mówić o tzw. preszowskim typie zabudowań. Dzięki kolonistom sprowadzonym z niemieckiej Saksonii, większość osad zintegrowała się w XIII wieku i przybrała formę przyszłego średniowiecznego miasta.
V 1342 roku, po uwolnieniu się spod jurysdykcji żupana szaryskiego, Preszów wzmocnił swoją pozycję samorządową. Po uzyskaniu kolejnych przywilejów królewskich, pochodzących z 1370 roku, stał się wolnym miastem królewskim a w 1480 roku członkiem tzw. „Pentapolitany“, związku pięciu miast wschodnio-słowackich. W XVI i XVII wieku w mieście zadomowiły się idee reformacji i Preszów stał się ważnym bastionem kościołów reformacyjnych w ówczesnych Węgrzech.

Krótko po pierwszej wojnie światowej w Preszowie miała miejsce próba utworzenia państwa komunistycznego, inspirowanego rewolucją bolszewicką w Rosji. Z okien preszowskiego ratusza 16 czerwca 1919 roku proklamowano Słowacką Republikę Rad, która jednak trwała bardzo krótko. Podczas drugiej wojny światowej pozycja Preszowa wzrosła po części z tego tytułu, że miasto przejęło wiele kompetencji i instytucji przeniesionych z Koszyc, anektowanych przez Węgry rządzone przez Hortyego. W okresie powojennym nastąpił rozwój przemysłowy miasta i wyraźnie wzrosła liczba jego mieszkańców. Dziś Preszów jako metropolia Szarysza, liczący 92 100 mieszkańców, jest trzecim pod względem wielkości miastem na Słowacji.

ZABYTKI

Zabytki znajdujące się w historycznym centrum miasta wchodzą w skład miejskiego rezerwatu zabytkowego.
Zabytki Preszowa koncentrują się w historycznym centrum miast, rozpościerającym się wokół ulicy Głównej, rozszerzającej się w kształcie wrzecionowatego rynku. Centralną dominantą jest monumentalny rzymskokatolicki kościół farny św. Mikołaja z połowy XIV wieku z wysoką wieżą, której ponownie nadano styl gotycki.

Szeregową zabudowę ulicy Głównej spustoszył pożar, który w 1887 roku zniszczył wielką część miasta. Pierwotnie późnogotyckie, renesansowe i barokowe kamienice mieszczańskie, po odbudowie otrzymały fasady w nowym stylu. Pięknym przykładem jest czteroskrzydłowy Pałac Klobuszickiego w południowej części wschodniego szeregu.

Najcenniejszym zabytkiem wschodniego szeregu jest Pałac Rakoczego, będący w chwili obecnej siedzibą muzeum. Naprzeciwko fontanny Neptuna w parku w rynku znajduje się budynek ratusza - obecnie Muzeum Win.

Najcenniejszym obiektem południowej części rynku jest katedra greckokatolicka pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z XVIII wieku, tworząca kompleks wraz z pałacem biskupim tegoż kościoła i greckokatolickim wydziałem teologicznym.

Prewidza (Prievidza)

W bezpośrednim sąsiedztwie miasta Bojnice leży miasto powiatowe PREWIDZA (PRIEVIDZA), drugie pod względem wielkości miasto regionu dorzecza rzeki Nitra – Ponitrza.

PREWIDZA (52 100 mieszkańców) jest obecnie centrum gospodarczym i administracyjnym Górnej Nitry. Mnóstwo zieleni i terenów zielonych czyni z niej jedno z najbardziej zielonych miast Słowacji.

HISTORIA

Po raz pierwszy wspomina się o niej w „Dokumencie Zoborskim” z 1113 roku. Na jej rozwój korzystnie wpłynęło  przyznanie praw miejskich przez królową Marię Andegaweńską w 1383 roku, które były nie tylko gwarancją swobód, ale także dawały możliwości rozwoju gospodarczego. Pomimo tych przywilejów miastu nie udało się jednak uniknąć zależności od bojnickich dóbr zamkowych.

Dominującą działalnością w drugiej połowie XX wieku było wydobycie węgla brunatnego, przy czym to właśnie górnictwo określiło podstawowy charakter miasta.

ZABYTKI

Z historią miasta można się zapoznać w Górnonitriańskim Muzeum Krajoznawczym (Hornonitrianské vlastivedné múzeum), które mieści się w klasztorze pijarów z XVIII wieku. Klasztor wraz z kościołem pijarów tworzy jeden z najpiękniejszych barokowych zespołów architektonicznych w Europie Środkowej.

Rożniawa (Rožňava)

ROŻNIAWA (ROŽŇAVA) – miasteczko starych tradycji, znaczące centrum Górnego Gemeru. Leży na południowym wschodzie Słowacji, w dolinie rzeki Slanej, między zboczami Słowackiego Rudohoria  a płaskowyżem Parku Narodowego Słowacki Kras.

Liczące ponad 700 lat górnicze miasteczko Rożniawa (19 300 mieszkańców) leży w sercu malowniczego Górnego Gemera, który oferuje zwiedzającym niecodzienne przeżycia o każdej porze roku. Jest centrum powiatu rożniawskiego oraz siedzibą ważnych urzędów i instytucji, ośrodkiem usług i ruchu turystycznego regionu Słowacki Kras. Oprócz szkół podstawowych w mieście działają szkoły średnie oraz filia Uniwersytetu im. P. J. Šafárika w Koszycach. W Rożniawie jest co roku organizowanych wiele imprez kulturalnych i społecznych. Najważniejszymi są: Dni miasta Rożniawa, Rożniawska Wiosna Muzyczna, Ogólnokrajowe słowackie spotkanie węgierskich pedagogów, Country Bal, Jarmark rożniawski, Jarmark Bożonarodzeniowy, Koncert Bożonarodzeniowy chórów dziecięcych.

HISTORIA
Pierwsza pisemna wzmianka o Rożniawie pochodzi z 1291 roku, kiedy to węgierski król Andrzej III darował teren miasta arcybiskupowi ostrzyhomskiemu. Nazwa miasta pochodzi od nazwy najbardziej wydajnej kopalni: „Rosnoubana“. Po raz pierwszy praw miejskich udzielił miastu, zgodnie z tradycją, król Ludwik Wielki w 1382 roku. W średniowieczu wydobywano tu szczególnie złoto a srebro, później rudę żelaza. Bardzo znaczącym w historii miasta był rok 1776, kiedy to królowa Maria Teresa, dzieląc terytorium arcybiskupstwa ostrzyhomskiego założyła biskupstwo rożniawskie.
Po rewolucyjnym okresie lat 1848/49 zmieniła się Rożniawa z dawnego ośrodka górniczego na miasto szkół i rzemiosła. Do sławnych rożniawskich szkół uczęszczało wiele znaczących osobistości słowackiej i węgierskiej nauki, literatury i sztuki. Na rozwój miasta mieli znaczący wpływ rożniawski biskupi oraz rodzina szlachecka Andrássych.
Po pierwszej wojnie światowej okolica wraz z miastem została włączona do terytorium Republiki Czechosłowackiej. W 1938 roku Rożniawa wraz z południową częścią dzisiejszej Słowacji została anektowana przez Węgry. Po drugiej wojnie światowej terytorium to ponownie weszło w skład Czechosłowacji.

ZABYTKI
Pod koniec XV wieku powstała zachowana do chwili obecnej urbanistyczna struktura historycznego centrum miasta, składająca się z przestronnego rynku, największego średniowiecznego rynku o kształcie kwadratowym na Słowacji, otoczonego wspaniałymi kamienicami mieszczańskimi i z sieci ulic. Jest tu skoncentrowana większość architektonicznych zabytków miasta, którymi są: renesansowa wieża strażnicza, ratusz, pałac biskupi, klasztor sióstr zakonnych Wincentek, budynek dawnej Komory Górniczej, kościół ewangelicki itd. Najpiękniejszym i jednocześnie najcenniejszym zabytkiem miasta jest gotycki katedralny kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Dziewicy  z XIV wieku. Historyczne centrum miasta można podziwiać także z widokowego tarasu wieży renesansowej. Bogatą górniczą historię miasta można zgłębić w Muzeum Górnictwa, w którym urządzono między innymi ekspozycję przedstawiającą różnorodność piękna przyrody Słowackiego Krasu.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH
W budynku historycznego ratusza na Rynku ma swoja siedzibę centrum informacji turystycznej, w którym można uzyskać informacje o możliwościach zwiedzania atrakcyjnych obiektów nie tylko w mieście, ale także w całym regionie. Można wziąć udział w zwiedzanie historycznego centrum miasta, albo obejrzeć go z perspektywy lotu ptaka, z widowiskowego tarasu renesansowej wieży strażniczej z 1654 roku.

Rużomberk (Ružomberok)

Położenie miasta powiatowego RUŻOMBERK (RUŽOMBEROK) na wschodnich zboczach Fatry Wielkiej, oraz na północno-zachodnich zboczach Tatr Niskich i nieopodal południowo-zachodnich zboczy Gór Choczańskich (Chočské vrchy) tworzy niepowtarzalną panoramę miasta z trzech stron otoczonego górami i tylko z jednej, wschodniej strony, otwartego na Kotlinę Liptowską.

Miasto RUŻOMBERK (30 200 mieszkańców) jest dziś centrum Liptowa Dolnego, który tworzy najbardziej na zachód wysuniętą część Kotliny Liptowskiej. Jest najważniejszym ośrodkiem przemysłu papierniczego na Słowacji i jednym z najważniejszych  słowackich ośrodków ruchu turystycznego.

HISTORIA

Fakt, ze miasto leży na skrzyżowaniu starego szlaku handlowego prowadzącego z środkowo-słowackich miast górniczych do Polski oraz szlaku poważskiego z miasta Košice przez Spisz do miasta Žilina a stamtąd na Śląsk, przesądził o jego gospodarczym i kulturalnym rozwoju. Największą rolę w historii rużomberskiej produkcji rzemieślniczej odegrała produkcja papieru, która jest do dziś symbolem miasta.

ZABYTKI

Zwiedzanie miasta najlepiej rozpocząć na Placu im. Andreja Hlinki, w miejscu, które w przeszłości osiedli niemieccy koloniści, nazywając je „Rosenberg“. Jednym z najcenniejszych zabytków placu jest rzymskokatolicki Kościół pod wezwaniem św. Andrzeja.

Świecką dominantą placu jest, oprócz wspominanego kościoła, ratusz. W jego południowej części miała w przeszłości siedzibę parafia rzymskokatolicka, w której działał A. Hlinka. Wspomnieniem o jego życiu i działalności w mieście jest mauzoleum Andreja Hlinki, znajdujące się pod południową nawą Kościoła pod wezwaniem św. Andrzeja. Nad Placem A. Hlinki góruje inny godny uwagi architektoniczny zabytek – Kalwaria. Jest jedynym liptowskim wzgórzem kalwaryjskim.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH

Dzielnica miasta Rużomberk o nazwie „Biely Potok“ jest punktem wyjściowym do osady Vlkolínec – zabytkowego rezerwatu architektury ludowej, leżącej na południowym stoku góry Sidorowo. Tę godną największej uwagi oazę architektury ludowej w 1993 roku wpisano na Listę zabytków światowego kulturalnego i przyrodniczego dziedzictwa UNESCO.

Seniec (Senec)

Miasto SENIEC (SENEC) leży w południowo-zachodniej Słowacji i dzięki areałowi rekreacyjnemu Słoneczne jeziora stał się znanym ośrodkiem turystycznym. Seniec, to nie tylko atrakcje związane z letnim sezonem turystycznym, jeziorami i sportem. Przez cały rok można się tutaj przenieść o kilka wieku wstecz, poznając zachowane zabytki, które dokumentują jego starodawną historię.

Warunki przyrodnicze predestynują Senec na ośrodek rozwoju ruchu turystycznego. Łagodny klimat, ciepła woda o średniej temperaturze 25°C, nasłonecznienie przez ponad 2200 godzin w roku, bogate możliwości uprawiania sportów wodnych, wędkarstwa, zakwaterowania i stołowania oraz dalsze usługi, z których można skorzystać bezpośrednio w areale Słonecznych Jezior, czynią, że miasto jest poszukiwanym ośrodkiem ruchu turystycznego. W areale Słonecznych Jezior znajdują się hotele, bungalowy, a nawet obóz namiotowy; miejsca do zabaw dla dzieci z piaskownicami, zjeżdżalniami i huśtawkami; w pobliżu znajduje się także kino letnie. W hotelowym kompleksie można grać w tenisa ziemnego, squash, bowling, biliard, minigolf, tenisa stołowego; do dyspozycji są także masaże, baseny, sauny i siłownie.

HISTORIA

Historyczny rozwój Seńca datuje się od połowy XIII wieku. Za najstarszą pisemną wzmiankę o Seńcu uważa się dokument wydany przez palatyna i bratysławskiego hrabiego Rolanda z 1252 roku. W latach osiemdziesiątych XV wieku miejscowość uzyskała prawa miejskim za rządów króla Macieja Korwina (Matej Korvín).

ZABYTKI

Zwiedzający Seniec mają możliwość zapoznania się z historią miasta za pośrednictwem zachowanych zabytków historycznych. W rynku stoi ImmakulataSłup morowy, zbudowany w 1747 roku, w podzięce za zakończenie epidemii moru oraz Słup Hańby wzniesiony w 1552 roku, przy którym publicznie biczowano skazanych. W 1825 roku, wybudowano w Seńcu jedyną z okolicy, żydowską synagogę, ponieważ był on miastem posiadającym liczną gminę żydowską. W stylu renesansowym wzniesiono Wielki Stift  rozległą budowę, która służyła najpierw jako feudalny kasztel a później jako więzienie dla kobiet, sierociniec miejski a na koniec akademia wojskowa. Dom turecki – renesansowy pałacyk z II połowy XVI wieku jest najcenniejszym zabytkiem na centralnym rynku Seńca. Pełnił on miastu funkcję ochronną i odbywały się w nim posiedzenia żupy bratysławskiej. Najstarszą historyczno – artystyczną budową i dominantą miasta jest kościół pod wezwaniem św. Mikołaja Biskupa, którego fundamenty pochodzą jeszcze z okresu gotyk, jednakże po rekonstrukcjach w XVIII wieku, w przeważającej części prezentuje styl barokowy.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH

Od lata 2004 roku do ulubionych atrakcji Słonecznych Jezior należy Aquathermal , posiadający dostęp do senieckiego odwiertu źródła wody termalnej.

Sobota Rymawska (Rimavská Sobota)

Największym ośrodkiem regionu Malohont i administracyjnym centrum dawnej żupy gemersko-malohonckiej, a później powiatu, jest miasto SOBOTA RYMAWSKA (RIMAVSKÁ SOBOTA).

Miasto SOBOTA RYMAWSKA (24 800 mieszkańców) leży w urodzajnym dorzeczu rzeki Rimava na południu Słowacji Środkowej. Obecnie jest ono centrum gospodarczym słowacko-węgierskiego pogranicza, z licznymi zakładami przemysłowymi, szczególnie przemysłu spożywczego.

HISTORIA

W połowie XI wieku istniała tu prawdopodobnie osada „Villa Stephani“, w której regularnie odbywały sobotnie targi. Na podstawie tego faktu zaczęto tę siedzibę stopniowo nazywać Sobotą, po raz pierwszy w postaci „Rymoa Zumbota“ została wspomniana w dokumencie z 1270 roku.

Przez cały okres swoich dziejów miasto zachowało charakter handlowo-rzemieślniczy. Sobota Rymawska była w przeszłości centrum edukacji w przeważnie protestanckiej okolicy.

ZABYTKI

Miasto ma wspaniale zrekonstruowany Rynek Główny, z którego rozchodzą sie ulice we wszystkie strony świata. Dominantą Rynku jest klasycystyczny rzymskokatolicki Kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, zbudowany w latach od 1774 do 1790.

W dawnych koszarach artyleryjskich z 1850 roku mieści się Muzeum Gemersko-Malohonckie, z cennymi zbiorami przybliżającymi przyrodę, historię, etnologię i sztukę tego regionu. Jednym z najbardziej interesujących eksponatów jest zmumifikowane ciało płci żeńskiej. Zmumifikowana kobieta jest jedną z czterech mumii, które są w chwili obecnej przechowywane na Słowacji.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH

Ulubionym celem wycieczek jest Kurinec z podmiejskim obszarem rekreacyjnym na brzegach noszącego tę samą nazwę zbiornika wodnego, znajdującego się na południe od miasta.

Swidnik (Svidník)

Miasto SWIDNIK (SVIDNÍK) leży w północnej części regionu Szarysza (Šariš), w  Beskidach Niskich, w widłach rzek Ondawa i Ladomirka. Jest centrum regionu poddukielskiego, blisko związanego z kulturą i historią Łemków i Ukraińców na Słowacji.

SWIDNIK (12 450 mieszkańców) i jego okolica z różnorodną i urozmaiconą przyrodą oferuje zwiedzającym wiele możliwości odpoczynku, uprawiania sportów, turystyki i rekreacji. Atrakcyjnymi turystycznie w okresie letnim są Dni Kultury Łemków i Ukraińców na Słowacji, które umożliwią odwiedzającym poznanie kultury nie tylko tych narodowości zamieszkujących Słowację.

HISTORIA

Pierwsza pisemna wzmianka dotycząca Swidnika pochodzi 1355 roku. Miasto powstało na bardzo ważnym szlaku handlowym, zwanym szlakiem bursztynowym, w kierunku Polski. Miasta dosięgło wiele okropności wojennych, zarówno podczas pierwszej, jak i podczas drugiej wojnie światowej. Wojskowa Operacja Karpacko-Dukielska była jedną z największych na europejskich frontach drugiej wojny światowej. Miasto w chwili obecnej nieustannie się rekonstruuje i upiększa. Rozwija się sektor prywatnej przedsiębiorczości oraz ruch turystyczny. Także dziś prowadzi tędy ważna międzynarodowa arteria w kierunku Polski.

ZABYTKI

W mieście znajduje się Muzeum kultury ukraińskiej Muzeum Kultury Ukraińskiej, wyjątkowe, wyspecjalizowane i zarazem najstarsze muzeum narodowościowe na Słowacji. Jego częścią jest Skansen Architektury Ludowej i Stylu Mieszkania z cennym kościółkiem drewnianym i Galerią Dezydera Milly, której dominantą jest zbiór ikon, będących jednymi z najstarszych eksponatów muzeum.

Autentyczne fotografie i znaleziska z pól walk, osobiste wspomnienia i różne rodzaje broni są prezentowane w Muzeum Wojskowym, dokumentując wojenny rozdział historii. Częścią muzeum jest Pomnik Armii Radzieckiej i cmentarz żołnierzy, którzy zginęli w walkach o Przełęcz Dukielską.

W okolicy Swidnika najczęściej odwiedzanymi miejscami są: rozległy areał Pomnika Armii Czechosłowackiej w Dukli, który jest narodowym zabytkiem kultury oraz zabytkowe perły architektury – sakralne, murowanedrewniane świątynie obrządku wschodniego, znajdujące się także w pobliżu Swidnika.

Szturowo (Štúrovo)

SZTUROWO (ŠTÚROVO) jest najbardziej wysuniętym na południe, najcieplejszym miastem na Słowacji i jest znane w historii ze swojej tolerancji. Już kilka stuleci żyją spokojnie na jego terenie członkowie różnych narodowości i wyznawcy różnych religii. Taka różnorodność nadaje miastu unikalny koloryt.

Witamy w Szturowie. W mieście, w którym żyje około 11 tysięcy mieszkańców, leżącym na lewym brzegu Dunaju, na słowacko-węgierskiej granicy. Właśnie tutaj bierze swój początek zakole Dunaju z przepięknym widokiem kopuły bazyliki ostrzyhomskiej, będącej, zdawać by się mogło, w zasięgu ręki. Pod miastem rzeka Hron wlewa się do Dunaju, prezentując piękną panoramę Gór Kowaczskich  i Gór Piliskich oraz doskonałe warunki dla miłośników wycieczek pełnych przygód.

HISTORIA

Pierwsze pisemne wzmianki o osadzie, przy której leżał ważny bród przez Dunaj, pochodzą z XI wieku. Teren miasta był już zasiedlony w dobie kamiennej. W czasach rzymskich w tym miejscu znajdował się warowny obóz „Anavum“. Miasto powstało prawdopodobnie z połączenia osad Nána i Kakath, letnią rezydencję Kakathvár rozkazał wybudować w X wieku syn węgierskiego naczelnika plemiennego Árpáda. Osada Kakath stopniowo rosła w siłę, będąc swojego rodzaju miejscem targowym średniowiecznych kupców z południa i zachodu Europy. W okresie najazdów osada została ufortyfikowana, dlatego zaczęto używać nowej nazwy „Párkány“.

W 1724 roku miejscowość osiągnęła rangę miasta, otrzymując prawo do organizowania jarmarków. Król Karol IV nadał miastu prawo do prowadzenia handlu, przy czym najważniejszym był Targ Szymona i Judy. Jest on kontynuowany po dziś dzień. Z chwila powstania Czechosłowacji w 1918 roku Parkany z miasta leżącego wewnątrz terytorium Węgier, stają się czechosłowackim miastem pogranicznym. W 1948 roku nazwę miasta Parkany zmieniono na Szturowo.

Jednakże obecnie Szturowo jest znane przede wszystkim jako kolejowe i rzeczne przejście graniczne do Republiki Węgierskiej. Szturowo leży w pobliżu tysiącletniego  Ostrzyhomia, w którym koncentruje się mnóstwo historycznych zabytków naszych południowych sąsiadów. Most Marii Walerii, otwarty 10 sierpnia 2001 roku, łączy obydwa brzegi Dunaju.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH

W lecie największa atrakcją tego pogranicznego miasta nadal pozostaje kąpielisko termalne Wadasz, gdzie oprócz 6 „klasycznych“ basenów (pływacki, dziecięcy, rekreacyjny, z masażami), czeka na gości „słowackie morze“ – basen „Laguna” ze sztucznymi falami!

Nie należy zapomnieć o wycieczce statkiem po Dunaju z przepięknym widokiem na bazylikę ostrzyhomską, oraz na pasmo górskie Burda i Góry Pilskie albo na malownicze zakole Dunaju.

Ci, którzy od zgiełku miasta i targowisk bardziej preferują ciche zakątki rzek, będąc jednocześnie zapalonymi wędkarzami, w Szturowie i w okolicy na pewno znajdą coś dla siebie. Zbieg Dunaju i rzeki Hron wraz wieloma martwymi ramionami Hronu dostarczą wielu niezapomnianych chwil i także udanych połowów.

Topolczany (Topoľčany)

Miasto powiatowe TOPOLCZANY (TOPOĽČANY) nie ma tak bogatej historii jak niedaleko położona Nitra, pomimo tego znajdują się tu godne uwagi obiekty.

Miasto TOPOLCZANY (28 800 mieszkańców) jest dziś gospodarczym centrum północnej części regionu Ponitrza (Ponitrie – dorzecze rzeki Nitra) z przeważającym przemysłem spożywczym. Miasto słynie szczególnie z piwa „Topvar“, laureata wielu cennych międzynarodowych nagród i wyróżnień.

HISTORIA

Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie na terenie dzisiejszych Topolczan pochodzi z 1173 roku. Należała ona do dóbr królewskich, a w 1342 roku król Karol Robert podniósł ją do rangi miasta królewskiego. Rozwój miasta przyspieszyło przyznanie mu prawa do składowania i prawa do pobierania myta oraz wybudowanie stacji pocztowej na szlaku Via Magna, która po dokończeniu w 1550 roku była jednym z najdłuższych traktów komunikacyjnych w ówczesnych Węgrzech. Łączyła Wiedeń z miastami Košice, Debrecen i Sibiu.

ZABYTKI

Ważnym zabytkiem miasta Topolczany jest barokowy kościół z 1740 roku. Świadkiem przeszłości jest także barokowy pałac z parkiem, leżący w dzielnicy „Tovarníky“, który zbudowano w połowie XVIII wieku na fundamentach renesansowej budowli z początku XVII wieku.

W chwili obecnej mieści się w nim Muzeum Krajoznawcze, którego ekspozycje są idealną możliwością poznania dziejów miasta i jego okolicy. Skoro współczesnym symbolem miasta Topolczany jest piwo „Topvar“, które jest jednym z najlepszych na Słowacji, więc także część muzeum poświęcono słowackim dziejom warzenia piwa.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH

Zapleczem rekreacyjnym miasta jest pasmo górskie Považský Inovec, w którym najczęściej odwiedzanym miejscem jest zbiornik wodny „Duchonka“ z możliwościami zażywania kąpieli, uprawiania sportów wodnych i łowienia ryb.

Trenczyn (Trenčín)

Miasto TRENCZYN (TRENČÍN), to centrum dorzecza Wagu, zwanego Poważie, rozciągające się pod sławnym Zamkiem Trenczyńskim (Trenčiansky hrad), będąc nie tylko miastem z bogatą historią, ale także różnorodną współczesnością i ścisłymi związkami z sąsiednimi terenami Moraw i Czech.

Dzisiejszy TRENCZYN (57 000 mieszkańców) jest siedzibą powiatu i województwa i jest jednym z najbardziej znanych miast na Słowacji; miastem z bogatym życiem kulturalnym i społecznym, które wspomogło powołanie Uniwersytetu Trenczyńskiego. Imprezami, które przyciągają do Trenczyna najwięcej gości, są: letni festiwal muzyczny Pohoda, wiele międzynarodowych wystaw (najbardziej znaną jest „Trenczyn miastem mody“) oraz festiwal filmowy organizowany we współpracy z leżącym nieopodal uzdrowiskiem Trenczyńskie Cieplice (Trenčianske Teplice).

HISTORIA

Inskrypcja na stromej ścianie trenczyńskiej skały zamkowej, która potwierdza obecność rzymskich legionów na tym terenie, została wyryta na pamiątkę zwycięstwa nad Kwadami w 179 roku n.e..

Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie leżącej pod potężnym zamkiem na starym szlaku handlowym, pochodzi z 1111 roku. Okres najszybszego rozwoju osady przypada na czas panowania Matusza Czaka, który stał się władcą prawie całego terytorium dzisiejszej Słowacji. W jego posiadaniu było około 30 słowackich zamków. W średniowieczu Trenczyn uzyskał różne przywileje i prawa. Król Zygmund Luksemburski, w 1412 roku uczynił go wolnym miastem królewskim, posiadającym takie same prawa jak na przykład Buda (Budín).

W drugiej połowie XIX wieku Trenczyn stał się ważnym ośrodkiem handlowym i przemysłowym środkowego Poważia, przy czym w tym samym czasie dokończono połączenie kolejowe z Żyliną. W drugiej połowie XX wieku rozwijał się przede wszystkim przemysł odzieżowy, spożywczy i maszynowy a nieco później miasto stało się ośrodkiem wystawienniczym. Po 1989 roku historyczne centrum miasta ożyło ponownie a większość historycznych zabytków została zrekonstruowana.

ZABYTKI

Zabytki znajdujące się w historycznym centrum miasta wchodzą w skład miejskiego rezerwatu zabytkowego.
Rzymska osada wojskowa Laugaricio jest najdalej na północ wysuniętym dowodem ekspansji legionów rzymskich cesarza Marka Aureliusza, w rejonie Europy Środkowej. Inskrypcja na stromej ścianie trenczyńskiej skały zamkowej wyryta na pamiątkę zwycięstwa nad Kwadami w 179 roku n.e., jest obecnie udostępniona w przeszklonej niszy w Hotelu Tatra.

Dominantą miasta i całego Poważia jest Zamek Trenczyński, w którym są w przeciągu całego roku organizowane różne koncerty, średniowieczne turnieje, atrakcyjne nocne zwiedzania. Zamek stał się sławnym dzięki jego najpotężniejszemu właścicielowi Matuszowi Czakowi Trenczyńskiemu, nazywanym także „Panem Wagu i Tatr“. Chyba najbardziej znana jest „studnia miłości“, o głębokości 80 m.

Między zamkiem i centrum miasta na tarasie zbocza znajduje się umocniony areał zwany Górą Maryjną. Jego częścią jest kościół, z którego można zejść do centrum po zadaszonych drewnianych schodach, zbudowanych w 1568 roku.

Klasztor i Kościół Pijarów na Placu Pokoju w centrum miasta, wybudowano w XVII wieku, w stylu wczesnego baroku. W klasztorze odbywają się w lecie koncerty muzyki klasycznej.

Z Wieży Miejskiej rozpościera się piękny widok na wszystkie dominanty miasta, wraz z popularną fontanną z rzeźbą wodnika na Placu Sztura i żydowską synagogą z orientalnymi wpływami.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH

Chętni mogą skorzystać ze spaceru po parku leśnym Brezina, dokąd się można udać bezpośrednio z centrum miasta. Częstym celem wycieczek jest także miejsce pielgrzymek „Skałka“, z kościołem i ruinami starego klasztoru, uzdrowisko Trenczyńskie Cieplice (Trenčianske Teplice) albo góra Inowec .

Vrbové - Piza Słowacka

Nie tylko we włoskim mieście Piza można podziwiać krzywą wieżę. Taką atrakcję oferuje również miasteczko VRBOVÉ.

VRBOVÉ (6300 mieszkańców) znajduje się w kierunku północno-zachodnim od uzdrowiskowego miasta Pieszczany, usytuowane jest na pograniczu Równiny Trnavskiej i  Małych Karpat. Miasto jest znane jako miejsce urodzenia księcia Mórica Beňovskiego, pisarza, podróżnika, awanturnika, który stał się królem Madagaskaru.

HISTORIA

Obszar miasta Vrbové był zamieszkały od dawien dawna. Pobyt słowackich przodków jest udokumentowany od IX wieku. Pierwsza pisemna wzmianka, dotycząca osady Vrbové pochodzi z 1113 roku. Pod koniec XIV wieku źródła piśmiennicze po raz pierwszy mówią już jako o miasteczku.  Zwolnienie od podatków, myto i trzydziesta część, za władzy cesarza Zygmunta w 1437 roku wsparło jego dalszy rozwój – Vrbové rozwinęło się kolejno w centrum rzemieślniczo-handlowe dla szerokiej okolicy. W 1696 roku cesarz Leopold I rozszerzył przywileje miasta Vrbové o przywilej organizowania jarmarków. Od tego czasu odbyło się sześć dorocznych jarmarków, a od 1829 roku nawet osiem. Jarmarki Vrbovskie stały się przysłowiowymi. Przybywali na nie kupcy i sprzedawcy z szerokiej okolicy,  nawet z Moraw.

ZABYTKI

Vrbové oferuje wiele interesujących zabytków - Kościół św. Marcina, Kościół Ewangelicki, Klasztor Piusa XI, Synagoga, Kuria Mórica Beňovskiego, pomiędzy nimi wyróżnia się jednak Dzwonnica. Kamień węgielny wieży - dzwonnicy był położony 7 maja 1832 roku. Projekt sporządził mistrz murarstwa Jozef Verner z Čachtic, a dzieło dokończył w 1835 roku. 28 października 1930 roku wieża po długo trwających deszczach nagle pochyliła się. Przyczyną był rozmoczony grunt i stosunkowo wąskie fundamenty budowy. W czasach późniejszych mówiło się o pochyłości w granicach 70-75 cm. W 1997 roku fachowe mierzenia stwierdziły, że wieża jest odchylona od osi pionowej o 98 cm w kierunku południowo-zachodnim. Handicap wieży zmienił się w swojego rodzaju pierwszeństwo – stała się atrakcją turystyczną, dzięki której Vrbové jest nazywane Pizą Słowacką.

Zwoleń (Zvolen)

Największym miastem środkowego dorzecza rzeki Hron, zwanego Pohronie jest ZWOLEŃ (ZVOLEN). Miasto ma bardzo dogodne położenie komunikacyjne, ponieważ leży na przecięciu ważnych, o znaczeniu ogólnokrajowym, ciągów komunikacyjnych drogowych kolejowych.

ZWOLEŃ (43 500 mieszkańców) jest nowoczesnym miastem z dobrze rozwiniętym przemysłem drzewnym, szkolnictwem wyższym i instytucjami naukowymi z zakresu leśnictwa, przeróbki drewna i środowiska naturalnego.

HISTORIA

Najstarsza pisemna wzmianka o osadzie Zwoleń leżącej w podzamczu, pochodzi z 1243 roku. Znaczenie Zwolenia wzrosło, gdy w jego najbliższym sąsiedztwie, w latach od 1370 do 1382, wybudowano ufortyfikowany zamek królewski. W tym czasie kwitł handel i produkcja rzemieślnicza. W drugim trzydziestoleciu XVII wieku pod groźbą najazdów tureckich, wybudowano wokół Zwolenia system upewnień, który wyznaczył podstawowy plan miasta z niezwykle rozległym prostokątnym rynkiem.

ZABYTKI

Dominantą i symbolem Zwolenia jest Zamek Zwoleński . W chwili obecnej z pomieszczeń Zamku Zwoleńskiego korzysta Słowacka Galeria Narodowa, która prezentuje cenny zbiór sztuki gotyckiej i współczesnej. W lecie na dziedzińcu zamku są organizowane przedstawienia teatralne w ramach Zwoleńskich Zamkowych turniejów.

Na północ od zamku rozpościera się Rynek - Plac SNP (Słowackiego Powstania Narodowego) o kształcie prostokątnym, będący jednym z największych na Słowacji. Jego centralną dominantą jest stojący samodzielnie parafialny Kościół pod wezwaniem św. Elżbiety z końca XIV wieku. Dominantą wschodniej części centrum miasta jest pociąg pancerny „Hurban”, który jako zabytek z czasów SNP stoi w parku między zamkiem a stacją kolejową. Został wyprodukowany w 1944 roku w zwoleńskich warsztatach kolejowych.

PROPOZYCJA  WYCIECZEK  TURYSTYCZNYCH

Chcąc zwiedzić najstarszy zabytek Zwolenia należy wyjść z centrum do areału Pustego Zamku stojącego na zalesionym wzgórzu masywu Javorie.

Żylina (Žilina)

ŻYLINA (ŽILINA) jest nie tylko największym miastem, ale jednocześnie prawdziwą metropolią północno-zachodniej Słowacji. Oprócz bogatej historii jest interesująca z punktu widzenia gospodarczego i społecznego.

ŻYLINA (85 300 mieszkańców) stała się jednym z najpiękniej odnowionych miast na Słowacji, po dokończeniu w 1990 roku rekonstrukcji historycznego centrum miasta. Obecnie na jej terenie znalazło siedzibę wiele zakładów przemysłowych w szczególności chemicznych, maszynowych, papierniczych, tekstylnych i spożywczych. Ma tu także siedzibę Uniwersytet Żyliński i wiele szkół średnich.

HISTORIA

Pierwsza wzmianka o mieście Żylina pochodzi z 1312 roku, chociaż prawa miejskie siedziba ta otrzymała prawdopodobnie kilka lat przedtem. Rangę miasta królewskiego nadał jej król Karol Robert w 1321 roku.

Do najcenniejszych zabytków narodowej historii Słowaków należy dokument wydany przez króla Ludwika I Wielkiego w 1381 roku „Privilegium pro Slavis”. Dokumentem tym król podczas pobytu w Żylinie w maju 1381 roku rozwiązywał spory na tle socjalnym, gospodarczym, ale szczególnie narodowościowym między żylińskimi Słowakami a Niemcami. Żylina stała się w ten sposób pierwszym miastem, nie tylko na Słowacji, ale również we wschodniej części Europy Środkowej, o którym dochował się wiarygodny dokument mówiący o równości praw obywateli narodowości słowackiej z bogatszym niemieckim patrycjatem.

Istotnym archiwalnym, prawnym i językowym dokumentem o znaczeniu europejskim jest również Żylińska Księga Miejska, której początki sięgają do 1378 roku. Unikatową księgę historycy uważają za nadzwyczajnie cenny zabytek piśmiennictwa, w której znajduje się najstarsza na terytorium Słowacji pisemna inskrypcja w języku słowackim.

Do ekonomicznego rozwoju miasto doszło pod koniec XIX wieku w wyniku wybudowania linii kolei żelaznej koszycko-bogumińskiej (Košice-Bohumín) oraz linii żylińsko-bratysławskiej (Žilina – Bratislava) i żylińsko-rajeckiej (Žilina – Rajec). Miasto stało się wówczas ważnym węzłem komunikacyjnym, zyskując zasadniczy impuls do rozwoju przemysłu i szybkiego wzrostu liczby mieszkańców. Dalszy rozwój miasta miał miejsce po roku 1990.

ZABYTKI

Zabytki znajdujące się w historycznym centrum miasta są częścią miejskiego rezerwatu zabytkowego.
Architektoniczną dominantą miasta jest barokowy Kościół pod wezwaniem św. Pawła Apostoła z dwiema wieżami oraz klasztor jezuitów z połowy XVIII wieku. Stoją one na kwadratowym Rynku Mariańskim z typowymi arkadami. Ratusz Miejski w rogu rynku wielokrotnie przebudowywano, przy czym kształt obecny nadano mu w 1890 roku.

Kościół parafialny został wybudowany około 1400 roku w miejscu, gdzie w XIII wieku stał zamek. Wznosząca się obok Wieża Buriana jest jedną z najstarszych renesansowych dzwonnic na Słowacji. Stoi ona samodzielnie i z tego względu przypomina włoskie miejskie dzwonnice (tzw. kampanile).

Kościół w dzielnicy Rudina jest najstarszych zabytkiem architektonicznym na obszarze  Żyliny. Powstanie tej późnoromańskiej świątyni datuje się na lata od 1200 do 1250. Nadzwyczajnie cennym jest przede wszystkim jego wnętrze.

Nad północnym obrzeżem Żyliny góruje Zamek Budatín z unikalną ekspozycją druciarstwa rzemieślniczego, jedyną swojego rodzaju na świecie.

« Prev